2026-05-23
2. ต้องพิจารณาอะไรบ้าง? (a.k.a เกณฑ์การประเมิน)
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านศัลยกรรมตกแต่ง นพ.ยูยองมุน อธิบาย 6 เกณฑ์สำคัญในการประเมินก่อนผ่าตัดทำชั้นตา ได้แก่ ภาวะหนังตาตก ความหนาผิว ปริมาณไขมัน การหย่อนคล้อย ประวัติผ่าตัด และวิธีที่ต้องการ

สวัสดีครับ
ผมคือ นพ.ยูยองมุน แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านศัลยกรรมตกแต่ง
เมื่อพบผู้มารับคำปรึกษาเป็นครั้งแรก
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านศัลยกรรมตกแต่ง (และโดยเฉพาะผม)
จะมองอะไรเป็นสิ่งแรก?
และคิดอะไรบ้างครับ ฮ่า
1. มีภาวะหนังตาตก (ptosis) หรือไม่ 2. ความหนาของผิวหนัง 3. ปริมาณไขมัน (ความอวบหนาของชั้นไขมัน) 4. การหย่อนคล้อยของผิวหนัง 5. การผ่าตัดแก้ไข (revision) 6. วิธีผ่าตัดที่ต้องการ (หรือวิธีที่ไม่ต้องการ)
1. มีภาวะหนังตาตกหรือไม่
ทำไมภาวะหนังตาตกจึงมีความสำคัญ?
ทำไมการทำชั้นตากับการแก้ไขรูปตาจึงแยกกันไม่ออก?
เพื่อจะเข้าใจเรื่องนี้
คุณต้องทำความเข้าใจหลักการของการผ่าตัดทำชั้นตาก่อนครับ

การผ่าตัดทำชั้นตา คือ 'การผ่าตัดที่เชื่อมผิวหนังเข้ากับโครงสร้างที่ใช้ในการลืมตาด้วยไหม'
เมื่อลืมตา ผิวหนังที่ถูกเชื่อมไว้จะถูกดึงรั้งขึ้นมาพร้อมกัน
นั่นแหละคือชั้นตาครับ
ในทางกลับกัน เมื่อหลับตา ชั้นตาจะต้องไม่ปรากฏให้เห็น
(ถ้าหลับตาแล้วยังเห็นรอยชัดเจน... นั่นคือรอยแผลเป็นครับ...)
ดังนั้น ต้องมีแรงลืมตาที่ดี!
ชั้นตาจึงจะคมชัด!
ไม่เกิดรอยพับซ้อน!
และชั้นตาจะเกิดขึ้นได้สวยงาม
นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมภาวะหนังตาตกจึงสำคัญ
หากมีภาวะหนังตาตก?
นั่นคือ หากแรงลืมตาอ่อนแอ?
รอยชั้นตาก็จะไม่คมชัด!
ในที่สุดก็จะหย่อนลง!
และคลายออกในที่สุด
2 & 3. ความหนาของผิวหนัง & ปริมาณไขมัน
ดังที่เห็นในภาพ เมื่อเชื่อมผิวหนังเข้ากับโครงสร้างด้านใน
หากมีเนื้อเยื่อกั้นขวางระหว่างกันมาก รอยชั้นตาก็จะคลายออกง่าย ใช่ไหมครับ?
ดังนั้นผู้ที่มีผิวหนาหรือไขมันมาก
จะต้องตัดผิวหนังหรือไขมันออกบางส่วนขณะสร้างรอยชั้นตา
เพื่อไม่ให้รอยคลายออกง่าย
ไม่ให้ดูบวมนูนเหมือนไส้กรอก
และเพื่อให้การยึดติดเกิดขึ้นได้ดี
4. การหย่อนคล้อยของผิวหนัง
หากผิวหนังหย่อนคล้อยมาก รอยชั้นตาจะถูกปกคลุม
ทำให้มองไม่เห็นความสูงของชั้นตาตามที่ต้องการ
หากหย่อนคล้อยเพียงเล็กน้อย อาจแก้ไขได้ด้วยการออกแบบให้สูงขึ้น
แต่โดยทั่วไป หากผิวหนังหย่อนคล้อยตั้งแต่ 3–4 มม. ขึ้นไป
แนะนำให้แก้ไขด้วยวิธีกรีด การยกหนังตาใต้คิ้ว หรือการยกหน้าผากด้วยเอนโดสโคป
5. การผ่าตัดแก้ไข (Revision)
ต้องทราบให้ชัดเจนว่าเคยผ่าตัดอะไรมาก่อน กล่าวคือ
เป็นวิธีฝัง (non-incision) หรือวิธีกรีด
เป็นการแก้ไขรูปตาแบบไม่กรีด หรือแบบกรีด
การผ่าตัดเปิดหัวตา/หางตา ทำวิธีใด อย่างไร...
เป็นต้น ต้องทราบประวัติการผ่าตัดให้ชัดเจน
จึงจะวางแผนก่อนผ่าตัดได้อย่างรัดกุม
และสามารถคาดการณ์รับมือกับตัวแปรที่อาจเกิดขึ้นระหว่างผ่าตัดได้
6. วิธีผ่าตัดที่ต้องการ (หรือที่ไม่อยากทำเลย)
ตัวอย่างเช่น บางท่านใช้เพียงวิธีฝังก็สามารถสร้างรอยชั้นตาได้ตามที่ต้องการอย่างเพียงพอ
แต่ถ้าหากตัวเองต้องการวิธีกรีด?
(ผู้ที่เห็นคนรอบข้างชั้นตาคลายบ่อยๆ มักจะกังวลเรื่องนี้)
'ตาของคุณมีผิวบางพอ และแรงลืมตาดี ดังนั้นแค่วิธีฝังก็เพียงพอแล้ว แต่หากคุณกังวลว่าจะคลายและต้องการวิธีกรีด ก็สามารถเลือกวิธีกรีดได้เลย'
ผมจะอธิบายแบบนี้ แล้วให้ตัวเอง! ผู้รับบริการ! เป็นผู้ตัดสินใจเลือกวิธีผ่าตัด
ในโลกนี้ไม่ค่อยมีกรณีที่มีคำตอบถูกต้องเพียงคำตอบเดียว...
นี่คือกรณีที่คุณสามารถเลือกเองได้
แต่ในทางตรงกันข้าม มีกรณีที่จำเป็นต้องใช้วิธีกรีดแก้ไขรูปตาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
แรงลืมตาอ่อน... ผิวหนาด้วย... ไขมันมากด้วย... ผิวหย่อนเล็กน้อยด้วย... เป็นต้น
ในกรณีนี้ แนะนำอย่างแน่นอน! จำเป็นต้อง! ใช้วิธีกรีดแก้ไขรูปตา
แต่ถึงอย่างนั้น ตัวเองคิดแค่อยากทำวิธีฝัง ..?!
กลัวรอยแผลเป็นจึงไม่อยากกรีด ..?!
งั้นการให้คำปรึกษาก็จะยาวขึ้น ^^;;
ว่าทำไมวิธีฝังอย่างเดียวถึงไม่เพียงพอ และถ้าทำวิธีฝังอย่างเดียวจะเกิดปัญหาอะไร...
ทำไมจึงต้องใช้วิธีกรีดแก้ไขรูปตา...
การกรีดไม่ได้ทำให้รอยแผลเป็นแย่ลง...
การกรีดไม่ได้ทำให้ระยะพักฟื้นนานขึ้น...
เป็นต้น
ต้องอธิบายอย่างละเอียดและผู้รับบริการต้องเข้าใจอย่างถ่องแท้
ความกลัวและความกังวลต่อการผ่าตัดจึงจะหมดไป
และความพึงพอใจต่อผลลัพธ์จะดีขึ้น
วันนี้เราได้พูดถึงเรื่อง
'ต้องพิจารณาอะไรบ้างเมื่อผ่าตัดตา?' (a.k.a เกณฑ์การประเมิน)
บางท่านอาจรู้อยู่แล้วทั้งหมด
และบางท่านก็อาจได้รับข้อมูลที่เป็นประโยชน์หลายอย่าง
นานๆ ครั้งที่ผมพยายามถ่ายทอดเนื้อหามากมายผ่านตัวอักษรแทนภาพ
ผมก็เป็นห่วงว่าสิ่งที่ต้องการสื่อจะส่งถึงคุณได้ดีแค่ไหน...
และมีประโยคที่อาจก่อให้เกิดความเข้าใจผิดหรือเปล่า...
ต่อจากนี้ไปจะยังคงอัปเดตเนื้อหาหลากหลายอย่างต่อเนื่อง
(ขอโทษล่วงหน้าที่โพสต์ไม่สม่ำเสมอ... ห่างๆ กัน ^^)
แล้วพบกันใหม่!
ความคิดที่ถูกต้อง ศัลยกรรมที่ถูกต้อง ยูยองมุน
คำถามที่พบบ่อย
หากมีภาวะหนังตาตก ผลการผ่าตัดทำตาสองชั้นจะออกมาไม่ดีใช่หรือไม่?
ใช่ หากคุณมีภาวะหนังตาตก การสร้างเส้นตาสองชั้นที่ชัดเจนเป็นเรื่องยาก และมีโอกาสสูงที่จะคลายตัวหรือหลุดออกเมื่อเวลาผ่านไป เนื่องจากหากแรงในการลืมตาอ่อนแอ การรักษาตาสองชั้นให้คงอยู่ได้ยาก จึงแนะนำให้พิจารณาแก้ไขภาวะหนังตาตกร่วมด้วย
หากผิวหนังหนาหรือมีไขมันมาก ควรใช้วิธีการผ่าตัดแบบใด?
หากผิวหนังหนาหรือมีไขมันมาก สามารถพิจารณาวิธีการผ่าตัดแบบกรีด ซึ่งจะสร้างเส้นโดยการนำผิวหนังหรือไขมันบางส่วนออก เพื่อป้องกันไม่ให้เส้นคลายตัวง่ายหรือดูเหมือนไส้กรอก วิธีนี้ช่วยให้เกิดการยึดเกาะที่ดีและได้ผลลัพธ์ที่น่าพอใจ
หากหนังตาหย่อนคล้อยมาก สามารถแก้ไขได้ด้วยการผ่าตัดทำตาสองชั้นเพียงอย่างเดียวหรือไม่?
ไม่ โดยทั่วไปแล้ว หากมีผิวหนังหย่อนคล้อยมากกว่า 3-4 มม. การผ่าตัดทำตาสองชั้นเพียงอย่างเดียวจะทำให้ได้เส้นที่มีความสูงตามที่ต้องการได้ยาก ในกรณีนี้ แนะนำให้พิจารณาวิธีอื่น ๆ ในการแก้ไขความหย่อนคล้อยร่วมด้วย เช่น วิธีการกรีด การยกคิ้วใต้คิ้ว หรือการยกหน้าผากด้วยกล้องเอนโดสโคป
ในการผ่าตัดแก้ไข ควรพิจารณาอะไรบ้าง?
ในการผ่าตัดแก้ไข สิ่งสำคัญคือต้องทราบประวัติการผ่าตัดที่ผ่านมาอย่างถูกต้อง ว่าเคยได้รับการผ่าตัดแบบใด (แบบเย็บจุด, แบบกรีด, การแก้ไขกล้ามเนื้อตา, การเปิดหัวตา/หางตา ฯลฯ) และด้วยวิธีใด สิ่งนี้ช่วยให้สามารถวางแผนการผ่าตัดล่วงหน้าได้อย่างชัดเจน และคาดการณ์ตัวแปรที่อาจเกิดขึ้นระหว่างการผ่าตัด และตอบสนองได้อย่างเหมาะสม
วิธีการผ่าตัดแบบเย็บจุดและแบบกรีด วิธีใดดีกว่ากัน?
เป็นการยากที่จะสรุปว่าวิธีการผ่าตัดแบบใดดีกว่ากัน วิธีที่เหมาะสมจะแตกต่างกันไปตามสภาพดวงตา หากผิวหนังบางและมีแรงในการลืมตาดี วิธีการเย็บจุดอาจเพียงพอ แต่หากแรงในการลืมตาอ่อนแอ ผิวหนังหนาหรือหย่อนคล้อย อาจจำเป็นต้องใช้วิธีการกรีดแก้ไขกล้ามเนื้อตา
การผ่าตัดแบบกรีดจะมีแผลเป็นหรือระยะเวลาพักฟื้นนานขึ้นหรือไม่?
ไม่จำเป็นเสมอไป การผ่าตัดแบบกรีดไม่ได้หมายความว่าจะมีแผลเป็นที่แย่กว่าหรือระยะเวลาพักฟื้นนานขึ้น และหากจำเป็น วิธีการกรีดสามารถให้ผลลัพธ์ที่น่าพอใจยิ่งขึ้นได้ ขึ้นอยู่กับสภาพดวงตาของผู้ป่วย สิ่งสำคัญคือการแก้ไขความเข้าใจผิดผ่านการอธิบายที่เพียงพอ