2026-05-25
1. Анатоми
Гоо сайхны мэс заслын эмч Ю Ён Мүн хамрын мэс засалд шаардлагатай анатомийн үндсэн мэдлэгийг хуваалцаж байна.

Сайн байна уу.
Гоо сайхны мэс заслын нарийн мэргэжлийн эмч Ю Ён Мүн байна.
Би гоо сайхны мэс заслын олон салбар дундаас ялангуяа ‘нүд’ болон ‘хамар’-ыг илүү сонирхож, мэргэжлийн түвшинд үзлэг оношилгоо хийдэг. Учир нь эдгээр нь хүний сэтгэгдэл, гоо үзэсгэлэнг тодорхойлоход хамгийн чухал бүтэц гэж би боддог.
Өвчтөнүүд болон эргэн тойрны хүмүүс маань хааяа аль мэс засал нь миний авьяас чадварт илүү тохирдог, аль нь илүү хэцүү вэ гэх мэт зүйлсийг асуудаг.
Үнэндээ үүнийг шуудхан хэлэхэд хэцүү юм. Мэс засал бүр өөрийн гэсэн онцлог, давуу болон сул талтай байдаг. ^^;
Эхлээд нүдний тухайд, нүд бол минутанд 15-20 удаа байнга анивчдаг динамик бүтэц бөгөөд мэдээ алдуулах тарианд маш мэдрэг ханддаг тул зүүн ба баруун талын тэгш хэмийг тааруулах нь маш чухал юм. Тиймээс мэс засал хийхдээ хамгийн их анхаарах зүйл бол мэс заслын явцад байнга өөрчлөгдөх нөхцөл байдалд! Хавдаж эхлэхээс өмнө! Хурдан шийдвэр гаргаж! Зүүн ба баруун талын тэгш хэмийг тааруулж дуусгах явдал юм. Мэс заслын хугацаа уртсах тусам хавдаж, дээрээс нь өвчтөн өвдөх эсвэл тухгүй байснаас болоод уйлж эхэлбэл бүр илүү хавдаж мэс засал хийхэд хэцүү болдог ㅠ.
Нөгөө талаас хамрын мэс засал нь яг л барилга барьж байгаа мэт мэдрэмж төрүүлдэг. Суурьнаас нь эхлээд бат бөх босгож, хэлбэр гаргаж ирдэг гэдгээрээ архитектуртай төстэй гэж бодогддог. Мэдээж хамар ч гэсэн бүрэн статик бүтэц биш юм. Нүүрний хувирал гаргах, ярих болгонд хөдөлж байдаг, бас жаахан шунаад ‘гахай хамар’ (хамраа дээш нь өргөх) болдог байвал зүгээр.. Тиймээс хэтэрхий хөдөлгөөнгүй бэхэлсэн байвал хиймэл харагдах нь гарцаагүй. Гэхдээ суурь нь бат бөх байж гэмээнэ цаг хугацаа өнгөрсөн ч хэлбэрээ алдахгүй, сэтгэл ханамжтай байх тул илүү бат бөх бэхэлгээ хэрэгтэй гэдэг нь үнэн юм.
Мөн хамар нь нүүрний яг төв хэсэгт байрладаг тул муруйх, хамрын нүх тэгш бус байх, хэт богино эсвэл урт байх нь шууд нүдэнд тусдаг.. маш мэдрэмтгий бүтэц юм ^^;
Ихэвчлэн хамрын мэс засал нь намхан хамрыг өндөр болгох зорилготой байдаг тул силикон суулгац эсвэл бусад материалуудыг (жишээ нь: донорын хавирганы мөгөөрс, mesh, medpor гэх мэт) ашигладаг бөгөөд үүнээс үүдэлтэй асуудлуудад (ил гарах, үрэвсэх, хэт их ачааллаас болж арьс нимгэрэх гэх мэт) илүү их анхаарал хандуулдаг.
Тиймээс ‘Архив - Хамар’ хэсэгт ийм төрлийн хамрын мэс засал хийхэд шаардлагатай энгийн мэдлэг, мэдээллийг хуваалцахыг хүсэж байна. ^^
Үүний эхнийх нь: Анатоми юм.
* Зөөлөн эд
Хамрыг бүрхэж буй зөөлөн эд нь нийт 5 давхаргаас бүрдэнэ.
1. Арьс
2. Өнгөн өөхөн давхарга
3. Шөрмөс булчингийн давхарга
4. Гүний өөхөн давхарга
5. Мөгөөрсний хальс / Ясны хальс

* Шөрмөс булчингийн давхарга (SMAS)
Бүх давхарга чухал боловч үүн дотроос шөрмөс булчингийн давхаргыг онцгойлон анхаарах хэрэгтэй. Жаахан танил бус нэр байгаа биз? Ихэвчлэн нүүр өргөх мэс засал хийхэд SMAS (смас) давхарга гэж нэрлэдэг хэсэг нь энд хамаарна.

Яагаад чухал вэ?
1. Хамгийн гол давхарга
- Гаднах бүрхүүлийн хөдөлгөөн
- Цусан хангамж
- Арьсны зузааныг хадгалах
Хамрын цусны эргэлтийг хариуцдаг гол судаснуудыг гэмтээхээс зайлсхийхийн тулд SMAS давхаргыг тодорхойлж, ‘гүний өөхөн давхаргын доор, өөрөөр хэлбэл (мөгөөрс) ясны хальсны дээд доод талд’ болгоомжтой салгах хэрэгтэй. Энэ давхаргад чухал судас цөөн, шөрмөсний холбоос бага тул салгахад хялбар бөгөөд булчингийн шөрмөсний хөдөлгөөнийг хангадаг учраас тэр юм.

2. Гэмтсэн тохиолдолд хоёрдогч таталт (contracture) үүсэх аюултай.
Зураг дээрх шиг мэс заслын дараах үрэвслээс үүдэлтэй хүчтэй таталтын үзэгдэл нь ихэвчлэн шөрмөс булчингийн давхаргад үүсдэг бөгөөд сорвины таталтыг хангалттай суллах нь амжилттай засан сайжруулах мэс заслын гол үйл явц юм.
* Булчин

1) Өргөгч булчин (elevator muscle): Хамрын уртыг богиносгох, хамрын нүхийг томруулах
- Хамрын үндэсний булчин (procerus muscle)
- Дээд уруул хамрын далавчийг өргөгч булчин (levator labii superioris alaeque nasi muscle)
- Хамрын гаж булчин (anomalous nasi muscle)
2) Буулгагч булчин (depressor muscle): Хамрын уртыг сунгах, хамрын нүхийг томруулах
- Хамрын нүхний арын тэлэгч булчин (dilator naris posterior muscle)
- Хамрын таславчийг буулгагч булчин (depressor septi nasi muscle)
3) Шахагч булчин (compressor muscle)
- Хамрын хөндлөн булчин (transverse nasalis muscle)
- Хамрын нүхний бага шахагч булчин (compressor narium minor muscle)
4) Бага тэлэгч булчин (minor dilator muscle)
- Хамрын далавчны урд тэлэгч булчин (dilator naris anterior muscle)
* Судас

Ихэнх судаснууд хамрын өнгөн шөрмөс булчингийн тогтолцооны дотор эсвэл дээгүүр явдаг. Тиймээс салгах давхарга нь хамрын өнгөн шөрмөс булчингийн тогтолцооны доогуур байх нь аюулгүй байх болно. Хоорондоо давхцсан хэсгүүд байдаг тул хэд хэдэн салбар судас гэмтсэн ч цусны эргэлтийн хямрал бараг гардаггүй.
* Мэдрэхүйн мэдрэл

* Араг яс

* Хамрын үзүүрийн мөгөөрсний анатоми

Энэ бол хамрын үндсэн анатоми юм. Хэцүү нэр томьёо их байгаа бөгөөд заавал бүгдийг нь мэдэх албагүй ч сонирхож буй хүмүүс нэг удаа уншаад үзэхэд илүүдэхгүй болов уу. ^^
Дараагийн удаад би мэс заслын өмнө ямар зүйлсэд анхаарч мэс заслын төлөвлөгөө гаргадаг талаар бичих болно.
Өнөөдөр ч бас эрүүл мэнд, гоо үзэсгэлэнгээ хамтдаа анхаараарай ^^
Зөв сэтгэлгээ, зөв гоо сайхны мэс засал
Гоо сайхны мэс заслын нарийн мэргэжлийн эмч Ю Ён Мүн