Nâng mũi không dùng vật liệu nhân tạo: Tôi cũng có thể thực hiện được không?

Xin chào quý vị.

Tôi là Yu Yeong-mun, Viện trưởng Phòng khám Thẩm mỹ Vibe.

Khi cân nhắc phẫu thuật nâng mũi, việc có sử dụng vật liệu độn nhân tạo hay không là một trong những băn khoăn quan trọng.

Đặc biệt, cũng có không ít người quan tâm đến phương pháp không sử dụng vật liệu nhân tạo

mà chỉ dùng sụn của chính mình để chỉnh lại đầu mũi.

Phương pháp nâng mũi không dùng vật liệu nhân tạo không phải là cách áp dụng giống nhau cho tất cả mọi người.

Cần xem xét tổng thể cấu trúc xương mũi, độ dày da, tình trạng sụn và mức độ thay đổi mong muốn.

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ tìm hiểu nguyên lý cơ bản của nâng mũi không dùng vật liệu nhân tạo, các điều kiện có thể cân nhắc áp dụng,

những điều cần kiểm tra trước phẫu thuật và các tác dụng phụ có thể xảy ra.

1. Nâng mũi không dùng vật liệu nhân tạo là gì?

Nâng mũi không dùng vật liệu nhân tạo là phương pháp không sử dụng vật liệu độn nhân tạo như silicon,

mà thay vào đó sử dụng sụn tự thân hoặc các mô khác để chỉnh sửa hình dáng mũi.

Thông thường, có thể sử dụng sụn vách ngăn mũi hoặc sụn vành tai,

và nếu chưa đủ thì cũng có thể dùng sụn sườn.

Mỗi loại sụn có hình dạng, độ dày và khả năng nâng đỡ khác nhau,

nên sẽ được lựa chọn tùy theo vị trí và mục đích chỉnh sửa.

Tuy nhiên, nâng mũi không dùng vật liệu nhân tạo không có nghĩa là mọi mô đều chỉ được chỉnh sửa bằng sụn. ​

Với những vùng da bị mỏng quá mức hoặc khó hiệu chỉnh chỉ bằng sụn,

đôi khi người ta cũng sử dụng mô chân bì.

Ngoài ra, tùy tình trạng mũi, có thể tiến hành thêm quá trình tạo hình xương hoặc sụn

được thực hiện đồng thời.

2. Sụn tự thân được sử dụng với vai trò gì?

Các loại sụn tự thân tiêu biểu có thể dùng để chỉnh sửa đầu mũi gồm: sụn vách ngăn mũi / sụn vành tai / sụn sườn.

① Sụn vách ngăn mũi

Vách ngăn mũi là cấu trúc chia khoang mũi trái và phải bên trong mũi.

Sụn vách ngăn mũi có hình dạng tương đối phẳng và khả năng nâng đỡ tốt,

nên có thể dùng để củng cố cấu trúc nâng đỡ đầu mũi hoặc điều chỉnh hình dáng mũi.

Khi kiểm tra hình dạng, kích thước và cấu trúc xung quanh vách ngăn qua chụp CT trước phẫu thuật,

sẽ giúp lập kế hoạch phẫu thuật.

Tuy nhiên, chỉ dựa vào hình ảnh CT thì không thể đánh giá hết lượng hay độ chắc của sụn có thể lấy thực tế, nên

việc thăm khám và kiểm tra trong lúc phẫu thuật cũng rất quan trọng.

② Sụn vành tai

Sụn vành tai tương đối mềm dẻo và có hình cong, nên có thể dùng để điều chỉnh đường nét đầu mũi.

Khi chỉ dùng sụn vách ngăn mũi khó tạo được hình dáng cần thiết,

hoặc cần điều chỉnh độ cong và đường nét mềm mại của đầu mũi,

có thể cân nhắc phương pháp kết hợp sử dụng thêm sụn vành tai.

③ Sụn sườn

Sụn sườn có thể được sử dụng khi cần lấy đủ lượng sụn hoặc tạo cấu trúc nâng đỡ chắc chắn trong phẫu thuật nâng mũi.

Trường hợp khó tạo cấu trúc cần thiết chỉ bằng sụn vách ngăn hoặc sụn vành tai,

khi cần tăng cường khả năng nâng đỡ của mũi,

hoặc khi sụn có thể dùng bị thiếu do phẫu thuật trước đó, thì có thể cân nhắc sụn sườn.

Sụn sườn có ưu điểm là có thể lấy được lượng tương đối lớn, và có thể điều chỉnh hình dáng, kích thước để tạo nhiều cấu trúc khác nhau.

Vì vậy, sụn sườn cũng có thể được dùng khi cần tái tạo cấu trúc nâng đỡ đầu mũi hoặc chỉnh sửa hình dáng mũi phức tạp.

Tuy nhiên, sụn sườn cần thêm một đường rạch để lấy, và vùng lấy sụn có nguy cơ đau, sẹo, nhiễm trùng.

Ngoài ra, sụn ghép có thể bị cong vênh (warping), tiêu sụn, hoặc đường nét không đều.

Dù hiếm gặp, cũng cần lưu ý các biến chứng liên quan đến lồng ngực.

Do đó, sụn sườn không phải lúc nào cũng vượt trội hơn các loại sụn khác.

Cần tổng hợp đánh giá khả năng nâng đỡ cần thiết, lượng sụn, phạm vi phẫu thuật và điều kiện giải phẫu của bệnh nhân để lựa chọn.

3. Trong những trường hợp nào có thể cân nhắc nâng mũi không dùng vật liệu nhân tạo?

Việc có thể thực hiện nâng mũi không dùng vật liệu nhân tạo hay không không chỉ phụ thuộc vào việc bạn có muốn dùng vật liệu nhân tạo hay không.

Điều quan trọng nhất là dựa trên cấu trúc mũi hiện tại để đánh giá xem có thể đạt được thay đổi mong muốn chỉ bằng sụn tự thân hay không.

Để làm được điều này, cần phân biệt và xem xét riêng tình trạng sống mũi và đầu mũi.

<① Khi mục đích chính là chỉnh sửa đầu mũi hơn là sống mũi>

Khi lên kế hoạch nâng mũi, cần phân biệt giữa trường hợp phải thay đổi chiều cao và đường nét của sống mũi

và trường hợp chủ yếu cần chỉnh sửa hình dáng đầu mũi.

Ví dụ, nếu chiều cao sống mũi đã ở mức đủ và đường nét tổng thể cũng phù hợp,

nhưng đầu mũi trông tròn hoặc bè ra, thì có thể tập trung điều chỉnh cấu trúc sụn đầu mũi.

Khi đó, có thể cân nhắc phương pháp dùng sụn vách ngăn hoặc sụn vành tai để điều chỉnh cấu trúc nâng đỡ và đường nét đầu mũi.

Điều này nhằm đánh giá xem có đủ điều kiện để thay đổi hình dáng đầu mũi mà không cần đặt thêm vật liệu độn vào sống mũi hay không.

Ngược lại, nếu sống mũi thấp và cần nâng chiều cao đáng kể, hoặc cần thay đổi lớn đường nét toàn bộ sống mũi,

thì cần xem xét riêng xem liệu chỉ bằng sụn tự thân có đạt được chiều cao và hình dáng mong muốn hay không.

Nói cách khác, nâng mũi không dùng vật liệu nhân tạo phù hợp để cân nhắc khi mục tiêu chính là chỉnh sửa đầu mũi.

<② Khi chiều cao và khung xương sống mũi hiện tại đã đủ để tạo hình dáng mục tiêu>

Khi lên kế hoạch nâng mũi không dùng vật liệu nhân tạo, cần đánh giá không chỉ chiều cao sống mũi hiện tại

mà còn cả hình dạng xương mũi và sụn cánh bên trên, mối liên kết giữa sống mũi và đầu mũi, cũng như tỷ lệ tổng thể khuôn mặt.

Nếu chiều cao và đường nét sống mũi hiện tại phù hợp, có thể không cần thêm vật liệu nhân tạo vào sống mũi

và cân nhắc phương pháp chỉnh sửa tập trung vào đầu mũi.

Tuy nhiên, nếu sống mũi thấp hoặc phần giữa bị lõm,

hoặc cần thay đổi lớn đường nối từ sống mũi xuống đầu mũi,

thì chỉ chỉnh sửa đầu mũi có thể khó tạo được đường nét mong muốn.

Trong những trường hợp này, cần so sánh phạm vi khả thi và giới hạn của nhiều phương pháp phẫu thuật, bao gồm cả phương pháp sử dụng mô tự thân.

Điều quan trọng ở đây là không nên hiểu đơn giản rằng sống mũi càng cao thì càng phù hợp với phẫu thuật không dùng vật liệu nhân tạo,

mà là đánh giá mức độ chênh lệch giữa khung xương hiện tại và hình dáng mũi mục tiêu.

<③ Khi có thể lấy được sụn tự thân cần thiết để nâng đỡ đầu mũi>

Đầu mũi không phải là vùng có hình dáng được quyết định đơn giản chỉ bằng cách thêm sụn để nâng cao.

Để duy trì vị trí, độ xoay và mức độ nhô của đầu mũi, cần có cấu trúc nâng đỡ phù hợp.

"Sụn vách ngăn mũi" có thể dùng để tạo cấu trúc nâng đỡ đầu mũi,

còn "sụn vành tai" có thể dùng để bổ sung đường nét và độ cong của đầu mũi.

Trước phẫu thuật, cần kiểm tra hình dạng, kích thước sụn vách ngăn và tình trạng cấu trúc nâng đỡ hiện có, và khi cần thiết,

tham khảo kết quả chụp CT để lập kế hoạch phẫu thuật.

Tuy nhiên, chỉ dựa vào chẩn đoán hình ảnh thì không thể đánh giá đầy đủ lượng và độ chắc của sụn thực tế có thể sử dụng, vì vậy

việc thăm khám và đánh giá trong lúc phẫu thuật cũng rất quan trọng.

Nếu chỉ bằng sụn vách ngăn và sụn vành tai có thể tạo được độ nâng đỡ và hình dáng cần thiết,

có thể cân nhắc phương pháp không lấy thêm "sụn sườn".

Ngược lại, khi lượng sụn tự thân không đủ hoặc cần cấu trúc nâng đỡ chắc chắn,

hoặc khi sụn vách ngăn không còn đủ do đã từng nâng mũi trước đó,

thì có thể xem xét sử dụng các vật liệu khác như sụn sườn.

Vì vậy, khả năng thực hiện phẫu thuật không dùng vật liệu nhân tạo không chỉ phụ thuộc vào việc có dùng vật liệu nhân tạo hay không,

mà còn phụ thuộc vào việc có đủ sụn tự thân để tạo được cấu trúc cần thiết hay không.

Nâng mũi không dùng vật liệu nhân tạo có đặc điểm là không sử dụng vật liệu độn nhân tạo,

nhưng không thể khẳng định đây là phương pháp phù hợp hơn hay an toàn hơn cho mọi loại mũi.

Khi cần nâng chiều cao sống mũi lên đáng kể,

khi cần tái tạo đường nét tổng thể trên diện rộng,

hoặc khi sụn tự thân không đủ để đảm bảo độ nâng đỡ cần thiết,

thì cần xem xét các phương pháp phẫu thuật khác.

Ngược lại, khi hình dáng sống mũi phù hợp với mục tiêu phẫu thuật,

mục đích chính là chỉnh sửa đầu mũi,

và có thể tạo cấu trúc nâng đỡ cần thiết bằng sụn tự thân,

thì phẫu thuật không dùng vật liệu nhân tạo có thể được cân nhắc như một lựa chọn.

Rốt cuộc, tiêu chí quyết định phương pháp phẫu thuật không phải là nhất thiết không dùng vật liệu nhân tạo,

mà là so sánh tổng hợp điều kiện giải phẫu mũi hiện tại, thay đổi mong muốn, cũng như giới hạn và rủi ro của từng phương pháp.

4. Vì sao chụp CT và thăm khám trước phẫu thuật lại quan trọng

Dù hình dáng bên ngoài của mũi trông giống nhau, cấu trúc bên trong vẫn có thể khác biệt.

Trước phẫu thuật, cần kiểm tra hình dạng và kích thước vách ngăn mũi, tình trạng vẹo vách ngăn, cấu trúc bên trong khoang mũi và tiền sử phẫu thuật trước đó.

Chụp CT có thể giúp nắm bắt các cấu trúc giải phẫu này,

và khi cần thiết, chúng tôi cũng tiến hành đánh giá chức năng khoang mũi.

Ngay cả khi tình trạng sụn vách ngăn tốt, cần đánh giá riêng xem có thể lấy đủ lượng cần thiết trong thực tế phẫu thuật hay không,

và có thể lấy sụn mà vẫn bảo tồn cấu trúc nâng đỡ hiện có hay không.

Ngoài ra, mức độ có thể nâng hoặc xoay đầu mũi

phụ thuộc vào độ dày và độ đàn hồi của da, độ chắc của sụn, hình dáng mũi hiện tại, v.v.

Vì vậy, thay vì chỉ dựa vào kết quả CT để quyết định phương pháp phẫu thuật,

cần có quá trình đánh giá tổng hợp hình dáng bên ngoài, cấu trúc bên trong và tình trạng chức năng.

Mũi nhìn chính diện, trước (trái) và sau (phải); vùng mắt được làm mờ.

Mũi nhìn nghiêng 45 độ (quay sang trái), trước (trái) và sau (phải).

Mũi nhìn nghiêng 90 độ (quay sang trái), trước (trái) và sau (phải).

Mũi nhìn nghiêng 45 độ (quay sang phải), trước (trái) và sau (phải).

Mũi nhìn nghiêng 90 độ (quay sang phải), trước (trái) và sau (phải).

Mũi nhìn từ dưới lên, thấy lỗ mũi và đầu mũi, trước (trái) và sau (phải).

5. Ưu điểm và hạn chế của nâng mũi không dùng vật liệu nhân tạo

Nâng mũi không dùng vật liệu nhân tạo có đặc điểm là không sử dụng vật liệu độn nhân tạo,

nhưng không thể khẳng định đây là phương pháp an toàn hơn hay phù hợp hơn ở mọi khía cạnh.

Ưu điểm của việc dùng sụn tự thân là có thể tránh được một số vấn đề liên quan đến vật liệu nhân tạo.

Mặt khác, cũng cần lưu ý các vấn đề có thể phát sinh trong quá trình lấy và cấy mô tự thân, cũng như những giới hạn do đặc tính của sụn.

Ví dụ, khi cần nâng chiều cao sống mũi một cách đột phá,

có thể khó tạo được đường nét mong muốn chỉ bằng sụn tự thân.

Lúc này, cần so sánh ưu nhược điểm của từng phương pháp phẫu thuật khác rồi mới quyết định.

Điều quan trọng không phải là bản thân việc có dùng vật liệu độn hay không, mà là chọn phương pháp phù hợp với cấu trúc mũi hiện tại và mục tiêu phẫu thuật.

6. Các tác dụng phụ có thể xảy ra sau phẫu thuật và lưu ý

Nâng mũi không dùng vật liệu nhân tạo cũng là một ca phẫu thuật, nên có thể xảy ra các tác dụng phụ sau:

Chảy máu, tụ máu, nhiễm trùng và viêm

Sưng, bầm tím, đau và sẹo

Mũi bất đối xứng trái phải hoặc hình dáng mũi khác với kỳ vọng

Đầu mũi nhô quá mức hoặc đường nét không đều

Sụn bị cong vênh, thay đổi vị trí, tiêu sụn hoặc giảm khả năng nâng đỡ

Nghẹt mũi và thay đổi chức năng hô hấp

Hiệu quả chỉnh sửa chưa đủ hoặc thay đổi hình dáng theo thời gian

Trường hợp cần phẫu thuật chỉnh sửa bổ sung

Khi lấy sụn tự thân, vùng lấy sụn cũng có thể gặp các vấn đề như đau, sẹo, nhiễm trùng.

Khi lấy sụn vành tai, có thể xuất hiện thay đổi hình dạng tai hoặc rối loạn cảm giác,

còn khi lấy sụn vách ngăn mũi, cũng cần lưu ý khả năng tổn thương cấu trúc nâng đỡ vách ngăn hoặc thủng vách ngăn.

Các vấn đề có thể xảy ra và mức độ của chúng có thể khác nhau tùy điều kiện giải phẫu cá nhân và phạm vi phẫu thuật.

Trước phẫu thuật, bạn nên được giải thích đầy đủ không chỉ về lợi ích dự kiến mà còn về những rủi ro và phương án thay thế trước khi quyết định.

Kết luận

Nâng mũi không dùng vật liệu nhân tạo là phương pháp chỉnh sửa hình dáng mũi bằng sụn tự thân và các mô khác, không sử dụng vật liệu độn nhân tạo.

Tuy nhiên, không phải mũi nào cũng có thể áp dụng được,

và mức độ phù hợp phụ thuộc vào cấu trúc sống mũi và đầu mũi, độ dày da, tình trạng sụn cũng như mục tiêu chỉnh sửa.

Đặc biệt, khi cần chỉnh sửa chủ yếu phần đầu mũi,

điều quan trọng là hiểu đặc tính của từng loại như sụn vách ngăn mũi / sụn vành tai / các loại sụn tự thân khác,

rồi lên kế hoạch phương pháp phẫu thuật có tính đến độ nâng đỡ và đường nét cần thiết.

Khi quyết định phương pháp phẫu thuật, thay vì chỉ lấy tên gọi "không dùng vật liệu nhân tạo" hoặc một hình dáng mũi cụ thể làm tiêu chí,

hãy hiểu rõ những thay đổi có thể kỳ vọng, giới hạn và tác dụng phụ có thể xảy ra trong điều kiện giải phẫu của chính mình,

rồi cân nhắc thận trọng là điều nên làm.

※ Bài viết này được soạn nhằm cung cấp thông tin y khoa tổng quát về phẫu thuật nâng mũi.

※ Phương pháp phẫu thuật và khả năng áp dụng có thể khác nhau tùy điều kiện giải phẫu của từng người. Trước khi quyết định phẫu thuật, cần xác nhận đầy đủ hiệu quả kỳ vọng, giới hạn và các tác dụng phụ có thể xảy ra thông qua thăm khám của bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp

Ai cũng có thể nâng mũi không dùng vật liệu nhân tạo được không?

Không, đây không phải phương pháp áp dụng giống nhau cho tất cả mọi người. Cần tổng hợp xem xét khung xương mũi, độ dày da, tình trạng sụn và mức độ thay đổi mong muốn để quyết định có áp dụng được hay không.

Trong nâng mũi không dùng vật liệu nhân tạo, người ta dùng loại sụn tự thân nào?

Có thể sử dụng sụn vách ngăn mũi hoặc sụn vành tai, và nếu chưa đủ thì cũng có thể dùng sụn sườn. Mỗi loại sụn có hình dáng, độ dày và khả năng nâng đỡ khác nhau nên được lựa chọn tùy theo vị trí và mục đích chỉnh sửa.

Nếu mục đích là chỉnh sửa đầu mũi, có thể cân nhắc phẫu thuật không dùng vật liệu nhân tạo không?

Có thể cân nhắc nếu mục đích chính là chỉnh sửa đầu mũi và có thể tạo cấu trúc nâng đỡ cần thiết bằng sụn tự thân. Nếu cần nâng sống mũi đáng kể hoặc thay đổi đường nét tổng thể trên diện rộng, cần so sánh với các phương pháp phẫu thuật khác.

Trước phẫu thuật có bắt buộc phải chụp CT không?

Chụp CT giúp kiểm tra hình dạng và kích thước vách ngăn mũi, từ đó lập kế hoạch phẫu thuật. Tuy nhiên, phương pháp phẫu thuật không được quyết định chỉ dựa trên kết quả CT mà còn cân nhắc cả thăm khám và đánh giá trong lúc mổ.

Nâng mũi không dùng vật liệu nhân tạo có những tác dụng phụ nào?

Có thể xảy ra chảy máu, tụ máu, nhiễm trùng, sưng, bầm tím, đau, sẹo, bất đối xứng trái phải, sụn bị cong vênh, v.v. Khi lấy sụn tự thân, vùng lấy sụn cũng có thể bị đau, sẹo hoặc nhiễm trùng, và mức độ có thể khác nhau tùy điều kiện giải phẫu cá nhân.

Sụn sườn được sử dụng trong trường hợp nào?

Có thể cân nhắc khi chỉ dùng sụn vách ngăn mũi hoặc sụn vành tai khó tạo được cấu trúc cần thiết, khi cần củng cố khả năng nâng đỡ của mũi, hoặc khi sụn bị thiếu do phẫu thuật trước đó. Vì sụn sườn cần thêm một đường rạch để lấy nên có nguy cơ đau, sẹo và nhiễm trùng tại vùng lấy sụn.