Chảy xệ khuôn mặt ở tuổi 70: Hướng phẫu thuật theo lão hóa từng vùng, từ chỉnh hình mắt đến nâng căng mặt – Vibe Plastic Surgery

Xin chào quý vị.

Tôi là Bác sĩ Yu Yeong-mun, Giám đốc Phòng khám Vibe Plastic Surgery.

Khi tuổi tác tăng lên, khuôn mặt xuất hiện nhiều thay đổi khác nhau.

Độ đàn hồi của da giảm, vị trí mỡ và mô mềm thay đổi, khiến lông mày và trán bị chùng xuống,

da mí trên chảy xệ, và má cùng đường viền hàm có thể bị trễ xuống.

Đặc biệt, khi bước vào độ tuổi 60–70, các biến đổi lão hóa phức hợp không chỉ xuất hiện quanh mắt mà còn được quan sát ở nhiều vị trí khác như vùng giữa mặt, vùng dưới mặt và cổ.

Trong những trường hợp này, chỉ loại bỏ phần da chùng là chưa đủ.

Cần đánh giá tổng thể: xác định tình trạng xệ bắt đầu từ vị trí nào trên mặt, mô nào đã suy giảm khả năng nâng đỡ,

và chức năng cơ có bình thường hay không.

Ca bệnh được đề cập trong bài viết là kế hoạch phẫu thuật cho một nữ bệnh nhân 70 tuổi đến khám với lo ngại về tình trạng chảy xệ toàn bộ khuôn mặt.

Dựa trên tình trạng lão hóa của toàn bộ khuôn mặt, chúng tôi chia thành bốn vùng và lên kế hoạch tiếp cận phẫu thuật như sau:

Nâng trán nội soi

Chỉnh hình mắt mí trên

Phẫu thuật mí dưới và nâng vùng giữa mặt

Nâng căng mặt và căng da cổ

Chúng ta sẽ tìm hiểu từng phẫu thuật cần thiết trong trường hợp nào và nó điều chỉnh những thay đổi giải phẫu nào.

1. Nâng trán nội soi – cải thiện tình trạng sa lông mày và chảy xệ quanh trán

Lão hóa khuôn mặt không chỉ bắt đầu từ mí mắt.

Khi tuổi tác tăng lên, da và mô mềm quanh trán và lông mày bị lỏng ra, khiến vị trí lông mày thấp xuống.

Tình trạng sa lông mày (brow ptosis) này cũng có thể khiến da mí trên trông như bị chùng nhiều hơn so với thực tế.

Đặc biệt, khi phần đuôi lông mày rủ xuống, vùng đuôi mắt có thể trông nặng nề và bí bách.

<Nâng trán nội soi là gì?>

Nâng trán nội soi là phẫu thuật rạch một đường nhỏ bên trong da đầu, dùng nội soi để bóc tách mô quanh trán và lông mày,

sau đó điều chỉnh và cố định vị trí mô dựa trên cấu trúc giải phẫu.

Mục đích phẫu thuật chính như sau:

Điều chỉnh vị trí lông mày bị hạ thấp

Điều chỉnh vị trí mô mềm quanh trán và lông mày

Cải thiện vùng trên mặt trông nặng nề do sa lông mày

Chỉnh sửa sự bất đối xứng về độ cao của trán và lông mày giữa hai bên

<Trong trường hợp nào có thể cân nhắc?>

Lông mày bị hạ thấp nói chung

Đuôi lông mày chảy xuống khiến vùng đuôi mắt trông bí bách

Mô mềm quanh trán và lông mày bị chùng lỏng

Chảy xệ da mí trên và sa lông mày xuất hiện cùng lúc

Tuy nhiên, nâng trán là phẫu thuật điều chỉnh vị trí lông mày, không phải phẫu thuật điều chỉnh chính cơ mở mắt.

Do đó, điều quan trọng là phải lập kế hoạch phẫu thuật có phân biệt giữa sa lông mày, chùng da mí trên và sụp mí.

<Những điều cần lưu ý>

Sau phẫu thuật có thể xuất hiện tình trạng giảm cảm giác tạm thời ở trán và da đầu, căng kéo, sưng nề,

và cần lưu ý đến sự bất đối xứng về độ cao lông mày hoặc thay đổi thiếu tự nhiên do nâng quá mức.

Ngoài ra, tùy thuộc vào phương pháp cố định và phạm vi bóc tách, quá trình hồi phục có thể khác nhau.

2. Chỉnh hình mắt mí trên – đánh giá đồng thời da mí chùng và chức năng mở mắt

Khi tuổi tác tăng lên, da mí trên chùng xuống có thể che phủ đường mí hoặc chảy xuống về phía lông mi.

Những thay đổi này có thể khiến vùng quanh mắt trông nặng nề và mệt mỏi, và trong trường hợp nặng có thể ảnh hưởng đến thị lực.

Tuy nhiên, không thể giải thích tất cả tình trạng chùng mí trên ở người cao tuổi chỉ bằng việc da bị chùng.

Vì cũng có khả năng đi kèm sụp mí, tức chức năng của cơ nâng mi bị suy giảm.

<Chỉnh hình mắt mí trên là gì?>

Phẫu thuật mí trên không chỉ đơn thuần điều chỉnh da chùng một cách phù hợp,

mà còn quan trọng ở khâu đánh giá chức năng của cơ nâng mi, cơ giúp nâng mí mắt lên.

Khi xác nhận có sụp mí, tùy thuộc vào tình trạng và chức năng của cơ nâng mi, có thể cân nhắc chỉnh hình mắt bằng cách điều chỉnh lực căng hoặc vị trí của cơ.

Mục đích phẫu thuật chính như sau:

Cải thiện tình trạng mí mắt bị che phủ do da mí trên chùng

Điều chỉnh độ cao mí mắt khi có kèm sụp mí

Cải thiện độ cao và sự đối xứng của hai mắt

Điều chỉnh vị trí mí mắt có tính đến chức năng mở mắt

<Trong trường hợp nào có thể cân nhắc?>

Da mí trên chùng xuống che phủ mắt

Khi mở mắt phải dùng quá nhiều cơ trán

Mí mắt che một phần tròng đen

Chùng da và sụp mí xuất hiện cùng lúc

<Những điều cần lưu ý>

Ở người cao tuổi, nâng mí quá mức ngược lại có thể gây ra vấn đề.

Cần kiểm tra mức độ sụp mí, chức năng cơ nâng mi, tình trạng khô mắt và chức năng khép mi trước phẫu thuật.

Đặc biệt, cần quyết định mức độ chỉnh sửa có tính đến các nguy cơ như hở mi (lagophthalmos, tình trạng không khép kín hoàn toàn khi nhắm mắt), khô mắt trầm trọng hơn và lộ giác mạc.

Vì vậy, điều quan trọng không phải là làm mắt to bằng mọi giá, mà là cân nhắc đồng thời chức năng và độ an toàn của mí mắt.

3. Phẫu thuật mí dưới và nâng vùng giữa mặt – chảy xệ dưới mắt và thay đổi lão hóa ở vùng má trước

Lão hóa vùng quanh mắt không chỉ xuất hiện ở mí trên.

Ở mí dưới, độ đàn hồi của da cũng giảm, và khi vách ngăn hốc mắt (orbital septum) yếu đi, mỡ có thể đẩy ra phía trước.

Điều này khiến mỡ dưới mắt nổi rõ hơn hoặc rãnh lệ sâu hơn,

và ranh giới với vùng má trước có thể trở nên rõ rệt.

Đặc biệt, khi mô mềm vùng giữa mặt di chuyển xuống dưới, phần từ dưới mắt đến má trước có thể trông lõm xuống và chảy xệ.

<Phẫu thuật mí dưới là gì?>

Phẫu thuật mí dưới là phẫu thuật đánh giá tình trạng da, cơ và mỡ của mí dưới để chỉnh sửa những phần cần thiết.

Các phương pháp phẫu thuật tiêu biểu gồm:

Cắt bỏ hợp lý phần da mí dưới bị chùng

Sắp xếp lại mỡ dưới mắt bị đẩy ra hoặc điều chỉnh trong phạm vi cần thiết

Gia cố cấu trúc nâng đỡ của mí dưới đã yếu đi

Chỉnh sửa mô để cải thiện ranh giới giữa dưới mắt và má trước

Không phải lúc nào việc loại bỏ mỡ cũng phù hợp.

Trong trường hợp mỡ dưới mắt nhô ra nhưng đồng thời mô phía dưới bị lõm,

nếu loại bỏ quá nhiều mỡ, vùng dưới mắt có thể trở nên hõm sâu hơn.

Do đó, cần cân nhắc đồng thời lượng và vị trí mỡ, độ dư của da và sức nâng đỡ của mí mắt.

<Nâng vùng giữa mặt là gì?>

Vùng giữa mặt thường chỉ khu vực trung tâm khuôn mặt, từ dưới mắt đến má trước và quanh gò má.

Khi tuổi tác tăng lên, nếu mỡ và mô mềm ở vùng này di chuyển xuống dưới,

má trước sẽ trở nên phẳng và ranh giới giữa dưới mắt và má có thể sâu hơn.

Nâng vùng giữa mặt là phẫu thuật tái sắp xếp và cố định mô bị chảy xệ theo sự thay đổi này, đưa lên phía trên.

Mục đích phẫu thuật chính như sau:

Điều chỉnh vị trí mô mềm vùng giữa mặt bị di chuyển xuống dưới

Cải thiện ranh giới giữa dưới mắt và má trước

Điều chỉnh vị trí má trước bị chảy xệ

Cải thiện mối liên kết giải phẫu giữa mí dưới và vùng giữa mặt

<Trong trường hợp nào có thể cân nhắc?>

Mỡ dưới mắt nhô ra kèm theo da chùng

Rãnh lệ sâu và má trước chảy xệ

Ranh giới giữa mí dưới và vùng giữa mặt trở nên rõ rệt

Lão hóa phức hợp xuất hiện không chỉ ở dưới mắt mà còn lan đến má trước

<Những điều cần lưu ý>

Trong phẫu thuật mí dưới, khả năng nâng đỡ của mí mắt đặc biệt quan trọng.

Nếu cắt bỏ quá nhiều da, mí dưới có thể bị kéo ra ngoài gây lật mi (ectropion) hoặc bất thường vị trí mí mắt.

Ngoài ra, cần lưu ý các nguy cơ như sưng nề, tụ máu, bất đối xứng, khô mắt và lõm dưới mắt.

Phẫu thuật nâng vùng giữa mặt cũng vậy, quá trình hồi phục và kết quả có thể khác nhau tùy phạm vi bóc tách và phương pháp cố định, nên cần kế hoạch phẫu thuật phù hợp với tình trạng giải phẫu của từng người.

4. Nâng căng mặt và căng da cổ – cải thiện chảy xệ vùng dưới mặt và cổ

Ở phần dưới khuôn mặt, ranh giới giữa má và đường viền hàm trở nên mờ nhạt,

và có thể xuất hiện tình trạng da và mô mềm chảy xệ quanh khóe miệng và dưới cằm.

Ở cổ, khi có kèm theo thay đổi của da và cơ bản rộng cổ (platysma), góc giữa cằm và cổ có thể trở nên tù, và nếp nhăn cổ có thể nổi rõ hơn.

Những thay đổi này không chỉ liên quan đến lão hóa da đơn thuần mà còn liên quan đến các mô sâu bên dưới da, như SMAS và cơ bản rộng cổ.

<Nâng căng mặt là gì?>

Nâng căng mặt (facelift) là phẫu thuật đánh giá tình trạng chảy xệ của da mặt và các mô mềm bao gồm SMAS (hệ cân mạc cơ nông mặt, lớp mô sâu nằm dưới da),

sau đó sắp xếp lại và cố định mô cần thiết.

Điều này khác với việc chỉ kéo căng da và cắt bỏ phần thừa.

Điều quan trọng là điều chỉnh mô phù hợp, có tính đến cấu trúc giải phẫu của khuôn mặt và hướng chảy xệ.

Mục đích phẫu thuật chính như sau:

Điều chỉnh vị trí má và mô mềm dưới mặt bị chảy xệ

Cải thiện đường viền hàm bị mờ

Cải thiện tình trạng chảy xệ mô mềm quanh khóe miệng

Chỉnh sửa tổng thể lão hóa vùng dưới mặt

<Căng da cổ là gì?>

Căng da cổ là phẫu thuật đánh giá những thay đổi về cấu trúc của da cổ và cơ bản rộng cổ, từ đó chỉnh sửa tình trạng chảy xệ và đường nét của cổ.

Khi thực hiện căng da cổ, các yếu tố sau được cân nhắc:

Mức độ chùng của da cổ

Tình trạng cơ bản rộng cổ có bị tách ra và hình thành dải (band) hay không

Sự phân bố mỡ dưới cằm

Góc giữa cằm và cổ

Khả năng nâng đỡ của da và các mô sâu

Khi chảy xệ cổ nghiêm trọng, đôi khi nâng căng mặt và căng da cổ được lên kế hoạch cùng lúc.

<Trong trường hợp nào có thể cân nhắc?>

Ranh giới giữa má và đường viền hàm không còn rõ ràng

Có chảy xệ mô mềm ở má sâu và quanh đường viền hàm

Kèm theo chảy xệ quanh khóe miệng

Da dưới cằm chùng và nếp nhăn cổ nổi rõ

Lão hóa của mặt và cổ xuất hiện cùng lúc

<Những điều cần lưu ý>

Nâng căng mặt và căng da cổ có thể khác nhau về thời gian hồi phục và diễn tiến biến chứng tùy phạm vi bóc tách và phương pháp phẫu thuật.

Các biến chứng tiêu biểu có thể xảy ra gồm tụ máu, nhiễm trùng, sẹo, giảm cảm giác da, hoại tử da, bất đối xứng hai bên; hiếm gặp hơn là tổn thương thần kinh mặt cũng cần được lưu ý.

Đặc biệt, các yếu tố như hút thuốc, tiểu đường, cao huyết áp và việc dùng thuốc chống đông cần được kiểm tra trước phẫu thuật.

Góc chính diện của cùng một bệnh nhân, trước (trái) và sau (phải) phẫu thuật.

Góc nghiêng 45° bên trái của cùng một bệnh nhân, trước (trái) và sau (phải) phẫu thuật.

Góc nghiêng 90° bên trái của cùng một bệnh nhân, trước (trái) và sau (phải) phẫu thuật.

Góc nghiêng 45° bên phải của cùng một bệnh nhân, trước (trái) và sau (phải) phẫu thuật.

Góc nghiêng 90° bên phải của cùng một bệnh nhân, trước (trái) và sau (phải) phẫu thuật.

5. Vì sao chảy xệ mặt ở tuổi 70 cần cân nhắc nhiều phẫu thuật?

Lão hóa khuôn mặt thường không xảy ra độc lập ở một vùng,

mà thường xuất hiện phức hợp ở các vùng giải phẫu liên kết với nhau.

Ví dụ, khi lông mày bị hạ thấp, da mí trên có thể trông bị che phủ nhiều hơn,

và khi vùng giữa mặt chảy xệ, ranh giới giữa dưới mắt và má trước có thể sâu hơn.

Ngoài ra, khi mô mềm vùng dưới mặt di chuyển xuống, đường viền hàm có thể mờ đi và đường nét kéo dài đến cổ cũng thay đổi.

Vì vậy, khi chảy xệ toàn bộ khuôn mặt, việc đánh giá lão hóa theo từng vùng giải phẫu là rất quan trọng.

Tóm tắt các phẫu thuật đã lên kế hoạch trong ca này theo từng vùng giải phẫu như sau:

Tất nhiên, không phải bệnh nhân nào cũng cần đến cả bốn phẫu thuật.

Nếu vị trí lông mày phù hợp và chức năng mí trên không có vấn đề, có thể không cần nâng trán hoặc chỉnh hình mắt.

Tương tự, phạm vi phẫu thuật cần thiết cũng thay đổi tùy theo mức độ chảy xệ của vùng giữa mặt và dưới mặt.

Điều quan trọng không phải là tăng số lượng phẫu thuật, mà là xác định chính xác vùng giải phẫu nào đã lão hóa

và chỉ chỉnh sửa trong phạm vi cần thiết.

6. Những điều đặc biệt cần xác nhận trong phẫu thuật thẩm mỹ ở tuổi 70

Không nên đơn thuần hạn chế phẫu thuật thẩm mỹ đối với người cao tuổi.

Ngược lại, cũng không nên chỉ dựa vào tuổi tác để quyết định có thể phẫu thuật hay không.

Đặc biệt, khi lên kế hoạch phẫu thuật nhiều vùng cùng lúc, cần xác nhận kỹ các điểm sau:

① Tình trạng sức khỏe toàn thân

Cần đánh giá các bệnh nền như bệnh tim mạch, bệnh hô hấp, tiểu đường, cao huyết áp cùng tình trạng sức khỏe tổng thể.

② Thuốc đang sử dụng

Cần kiểm tra aspirin, thuốc chống đông, thuốc chống kết tập tiểu cầu và các thuốc khác có thể ảnh hưởng đến nguy cơ chảy máu.

Việc có ngừng thuốc hay không cần được quyết định sau khi trao đổi với bác sĩ đã kê đơn.

③ Gây mê và thời gian phẫu thuật

Nếu tiến hành nhiều phẫu thuật cùng lúc, thời gian phẫu thuật có thể kéo dài. Cần cân nhắc tình trạng sức khỏe toàn thân và nguy cơ gây mê của bệnh nhân

để đánh giá xem phẫu thuật đồng thời có phù hợp không, hay chia thành nhiều lần sẽ an toàn hơn.

④ Chức năng mắt và khả năng hồi phục

Ở người cao tuổi, cần kiểm tra kỹ tình trạng khô mắt, giác mạc, chức năng khép mi, v.v.

⑤ Hồi phục và chăm sóc sau phẫu thuật

Sưng nề, bầm tím và thay đổi cảm giác sau phẫu thuật có thể xuất hiện trong một khoảng thời gian nhất định.

Thời gian hồi phục có thể khác nhau tùy khả năng hồi phục của từng người và phạm vi phẫu thuật, nên cần có kế hoạch hồi phục và theo dõi đầy đủ.

Kết luận – Quản lý lão hóa dựa trên sự cân bằng của toàn bộ khuôn mặt

Lão hóa khuôn mặt ở tuổi 70 khó có thể giải thích chỉ bằng việc da bị chảy xệ.

Các thay đổi khác nhau có thể xuất hiện ở từng cấu trúc giải phẫu: trán và lông mày, mí trên, mí dưới, vùng giữa mặt, vùng dưới mặt và cổ.

Vì vậy, khi lên kế hoạch phẫu thuật để cải thiện chảy xệ khuôn mặt, cần đánh giá cấu trúc và chức năng của toàn bộ khuôn mặt,

thay vì tập trung vào một vùng duy nhất.

Nâng trán nội soi, chỉnh hình mắt mí trên, nâng mí dưới và vùng giữa mặt, nâng căng mặt và căng da cổ

là những phẫu thuật có vùng giải phẫu và mục đích khác nhau.

Điều quan trọng là lựa chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp dựa trên tổng hợp tình trạng sức khỏe toàn thân, tình trạng mô, vấn đề chức năng và rủi ro của phẫu thuật, thay vì chỉ dựa vào tuổi tác.

Mục đích của phẫu thuật không chỉ là tạo ra khuôn mặt trẻ trung, mà là khôi phục cấu trúc khuôn mặt tự nhiên và cân đối, có tính đến đặc điểm giải phẫu và chức năng của từng người.

※ Bài viết này được soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin y khoa mang tính tham khảo chung, không đảm bảo hiệu quả hoặc kết quả của bất kỳ phẫu thuật cụ thể nào.

Phương pháp phẫu thuật thực tế và việc có áp dụng hay không có thể khác nhau tùy vào tình trạng giải phẫu cá nhân, tình trạng sức khỏe và kết quả thăm khám của bác sĩ điều trị.

Câu hỏi thường gặp

Trong trường hợp nào nên cân nhắc nâng trán nội soi?

Có thể cân nhắc khi lông mày nhìn chung bị hạ thấp, hoặc đuôi lông mày chảy xuống khiến vùng đuôi mắt trông bí bách. Tuy nhiên, đây là phẫu thuật điều chỉnh vị trí lông mày và không trực tiếp chỉnh sửa cơ mở mắt.

Vì sao cần kiểm tra sụp mí trong chỉnh hình mắt mí trên?

Vì chức năng của cơ mở mắt có thể suy yếu đi kèm. Cần đánh giá sụp mí và chức năng cơ nâng mi để quyết định phạm vi chỉnh sửa; ở người cao tuổi, nâng mí quá mức có thể gây ra vấn đề.

Khi nào có thể cân nhắc nâng vùng giữa mặt?

Có thể cân nhắc khi mỡ dưới mắt nhô ra kèm theo da chùng, hoặc khi rãnh lệ sâu và má trước chảy xệ. Nâng vùng giữa mặt là phẫu thuật điều chỉnh vị trí của mô mềm bị chảy xuống, đưa lên phía trên để cải thiện ranh giới giữa dưới mắt và má trước.

Có thể kết hợp nâng căng mặt và căng da cổ không?

Có. Khi chảy xệ cổ nghiêm trọng, có thể lên kế hoạch nâng căng mặt và căng da cổ cùng lúc. Phẫu thuật này được cân nhắc khi ranh giới giữa má và đường viền hàm không rõ ràng, hoặc khi da dưới cằm chùng và nếp nhăn cổ nổi rõ.

Phẫu thuật vùng mặt ở tuổi 70 có nhất thiết phải thực hiện ở tất cả các vùng không?

Không. Nếu vị trí lông mày và chức năng mí trên không có vấn đề, có thể không cần nâng trán hoặc chỉnh hình mắt. Phạm vi phẫu thuật cần thiết cũng thay đổi tùy theo mức độ chảy xệ của vùng giữa mặt và dưới mặt.

Trước phẫu thuật thẩm mỹ ở tuổi 70 cần xác nhận những gì?

Cần kiểm tra tình trạng sức khỏe toàn thân và các thuốc đang sử dụng. Cần đánh giá các bệnh nền như bệnh tim mạch, bệnh hô hấp, tiểu đường, cao huyết áp. Việc ngừng các thuốc ảnh hưởng đến nguy cơ chảy máu như aspirin hay thuốc chống đông phải được quyết định sau khi trao đổi với bác sĩ đã kê đơn.